Nhận biết đồ da: da thật, da ép, da nhân tạo — nhìn ở đâu

Đồ da xuất hiện khắp nơi trong nhà và trên người: dây đeo, ví, túi, ghế, hộp đựng. Và đây là nhóm vật liệu mà giá chênh nhau rất xa trong khi nhìn qua thì na ná.

Bài này gom lại mấy dấu hiệu nhìn được bằng mắt thường, cùng với chỗ mắt thường chịu thua.

Ba nhóm cần phân biệt

1. Da thật — làm từ tấm da động vật, giữ nguyên cấu trúc sợi.
2. Da ép, da vụn — vụn da nghiền rồi kết dính lại, phủ một lớp bề mặt. Có nguồn gốc từ da thật nhưng hành xử khác hẳn.
3. Da nhân tạo — nền vải phủ lớp nhựa. Không có gì xấu, và nhiều loại rất bền — vấn đề chỉ là bán đúng tên.

Chữ gây nhầm nhiều nhất là nhóm thứ hai, vì lời rao thường nhấn vào chữ "da" mà không nói phần "ép".

Nhìn mép cắt — chỗ nói thật nhất

Đây là phép xem hiệu quả nhất và ít ai làm: nhìn vào mặt cắt ở mép sản phẩm, chỗ dây, chỗ quai, chỗ viền.

• Da thật — mặt cắt là một lớp đặc, sợi hơi xù, không thấy nền vải.
• Da nhân tạo — thường thấy rõ lớp vải nền phía dưới lớp phủ.
• Da ép — mặt cắt đều đặn một cách khác thường, đôi khi thấy lớp kết dính.

Nếu mép đã được sơn phủ kín thì phép này không dùng được — và việc mép luôn được sơn kín ở mọi chỗ cũng là một thông tin.

Bề mặt và lỗ chân lông

1. Da thật thường có vân không đều: lỗ chân lông, nếp, dấu vết tự nhiên rải rác không theo quy luật.
2. Hàng in vân thì đều tăm tắp — nhìn kỹ sẽ thấy mẫu lặp lại sau một khoảng.
3. Nhấn ngón tay xuống: da thật thường nhăn quanh chỗ nhấn rồi trở lại; lớp nhựa thì ít nhăn hoặc nhăn theo kiểu khác.
4. Cạnh và góc — chỗ hay cọ nhất; hàng phủ nhựa để lộ nền vải ở đó trước.

Mùi, nhiệt và nước

• Mùi — da thật có mùi riêng; nhưng hàng xử lý mạnh cũng có thể át mùi, và có loại nhân tạo được tạo mùi. Đây là dấu hiệu tham khảo, không phải bằng chứng.
• Sờ tay — da thật ấm dần theo tay; nhựa thường giữ cảm giác mát lâu hơn.
• Nước nhỏ lên — da thật thường thấm chậm và sẫm lại; nhựa thì đọng thành giọt. Nên thử ở chỗ khuất, và hỏi người bán trước.

Riêng đừng thử bằng lửa — vừa hỏng hàng, vừa không an toàn, và với đồ chưa mua thì đó là chuyện không nên làm.

Da thật không tự nhiên là tốt hơn

Một chỗ nên nói cho công bằng: da thật hạng thấp có thể kém bền hơn hàng nhân tạo tốt. Da mỏng, xử lý ẩu, phủ dày để che khuyết tật thì bong tróc nhanh, trong khi nhiều loại nhân tạo chịu nước và chịu cọ tốt hơn hẳn.

Vì vậy câu hỏi đúng không phải "có phải da thật không" mà là "món này dùng vào việc gì, và loại nào hợp với việc đó":

• Đồ dùng hằng ngày, hay ướt, hay cọ — nhân tạo tốt thường thực dụng hơn.
• Đồ muốn dùng lâu và lên màu theo thời gian — da thật đúng hạng mới làm được.
• Nhà có trẻ nhỏ hoặc thú nuôi — ưu tiên thứ lau được và không sợ vết.

Ghế và sofa: chỗ hay nhập nhằng nhất

1. Nhiều mẫu chỉ bọc da ở mặt ngồi và tựa lưng, phần còn lại là vật liệu khác — hỏi rõ bọc da bao nhiêu phần.
2. Sờ mặt sau lưng ghế và hai hông, đó là chỗ hay dùng vật liệu rẻ hơn.
3. Hỏi lớp bọc có thay được không, vì phần bọc luôn hỏng trước phần khung.
4. Nhìn đường chỉ và mép bọc — chỗ lộ tay nghề và cũng là chỗ bung trước.

Chỗ mắt thường chịu thua

Nói thẳng cho đủ: hàng nhân tạo cao cấp bây giờ rất giống da thật, và da ép phủ kỹ cũng khó nhận qua ảnh. Với sản phẩm hoàn thiện kín mép, nhiều khi không ai dám chắc chỉ bằng cách nhìn.

Vì vậy phần quan trọng không phải là mẹo nhận biết, mà là: hỏi thẳng và yêu cầu ghi ra. Một dòng trong hoá đơn hoặc tin nhắn ghi rõ loại vật liệu có giá trị hơn mọi phép thử tại quầy.

Hỏi gì khi mua

1. "Đây là da gì?" — và nghe họ trả lời có cụ thể không.
2. "Là da nguyên tấm hay da ép?"
3. "Ghi giúp em loại vật liệu vào hoá đơn được không?"
4. "Bảo hành phần nào, trong bao lâu?"

Người bán tử tế trả lời gọn cả bốn. Ai vòng vo ở câu thứ ba thì câu trả lời đã nằm ngay trong sự vòng vo đó.

Mua trên mạng thì xin ảnh gì

Ảnh đăng bán gần như luôn chụp mặt đẹp nhất. Bốn tấm đáng xin thêm, và người bán tử tế sẵn sàng chụp:

• Cận mép cắt ở chỗ chưa sơn phủ.
• Mặt trong và mặt sau.
• Cận vân dưới ánh sáng tự nhiên, không dùng đèn hắt.
• Nhãn hoặc tem ghi chất liệu, nếu có.

Xin bốn tấm này mất một tin nhắn, và phản ứng của người bán trước yêu cầu đó cũng đã nói cho bạn khá nhiều.

Giữ đồ da cho bền

• Tránh nắng gắt và nhiệt — phơi nắng hoặc sấy làm da giòn và nứt.
• Ướt thì lau khô, để khô tự nhiên nơi thoáng.
• Đừng bọc kín trong ni lông — dễ mốc; dùng túi vải.
• Nhồi giấy giữ dáng với túi và giày khi cất lâu.
• Dưỡng định kỳ bằng loại hợp với chất da, và thử ở chỗ khuất trước.

Ba điều gọn lại

1. Nhìn mặt cắt ở mép — phép xem hiệu quả nhất và ít ai làm.
2. Vân đều tăm tắp và lặp lại là hàng in; da thật thường không đều.
3. Hỏi thẳng và xin ghi loại vật liệu vào hoá đơn — có giá trị hơn mọi phép thử tại quầy.